logo-gk_poprawione

Evenio

Wyzwolenie Góry Kalwarii

 S T Y C Z E Ń   1 9 4 5   W   R E J O N I E   G Ó R Y   K A L W A R I I

Sytuacja operacyjno – taktyczna wywodziła się z wcześniejszych działań wojsk radzieckich i polskich, które latem 1944 r. znalazły się na wschodnim brzegu Wisły.
Na podstawie dyrektywy operacyjnej 1 Frontu Białoruskiego
z 22 września 1944 r.
< którą wydano po nieudanych próbach forsowania Wisły >
1 A WP przeszła do obrony, 30 km odcinka wzdłuż wschodniego brzegu Wisły, od CEGŁOWA do KARCZEWA.
 
Linię styczności pomiędzy walczącymi wojskami wyznaczała szeroka przeszkoda wodna –W I S Ł A.
UGRUPOWANIE WOJSK NIEMIECKICH /N/
W pasie 75 km, od m. DĘBE n. Bugiem do m. CONIEW broniły się dwa korpusy wchodzące w tym czasie w skład 9 Armii Polowej.
4 K Panc SS w składzie trzech dywizji : 3. „Totenkopf”, 5.„Wiking” i Herman Goering”.
46 K Panc - w pasie 42 km – pod dowództwem gen. wojsk pancernych Waltera FRIESA.
Północna granica pasa działania: ANNOPOL – MŁOCINY – BABICE STARE – LESZNO
Południowa granica pasa działania : SOBIENIE JEZIORY – CONIEW - CHYNÓW - GRÓJEC – BIAŁA RAWSKA.
 
W skład 46 K Panc. wchodziły:19 Dywizja Pancerna, 5 Węgierska Dywizja Odwodowa, Grupa Bojowa „Rohr” i 73 Dywizja Piechoty.
 
W październiku dokonano zmian w składzie Korpusu, wycofując dywizję węgierską, a wprowadzając
337 Dywizję Grenadierów Narodowych / DGN/ ( Volks Grenadieren Dyvision).1
działającą w pasie o szerokości 35 km - od SIEKIEREK do CONIEWA.
Broniła głównego pasa obrony z zadaniem rozbudowy inżynieryjnej, prowadzenia rozpoznania na wschodnim brzegu Wisły i nie dopuszczenia do sforsowania rzeki przez wojska przeciwnika,
czyli radzieckie i polskie.
Była ugrupowana w jednym rzucie z odwodem.
 
690 p GN bronił rejonu: SIEKIERKI – KEPA OKRZEWSKA – WILANÓW, posiadał dwa bataliony na lewy i jeden batalion na prawym skrzydle. Stanowisko Dowodzenia (SD) pułku w rejonie WILANOWA.
688 p GN bronił rejonu: KEPA OKRZEWSKA - DĘBÓWKA - JEZIORNA. posiadał dwa bataliony w pierwszym rzucie. SD w rejonie JEZIORNEJ.
902 batalion ochrony bronił rejonu: DĘBÓWKA – MOCZYDŁÓW – BRZEŚCE.
313 p GN bronił rejonu: MOCZYDŁÓW – CONIEW – CENDROWICE i organizował obronę GÓRY KALWARII oraz CZERSKA. SD w rejonie GÓRY KALWARII.
SD dywizji rozmieszczono w rejonie PIASECZNA, na drugim pasie obrony, gdzie również znajdowały się, odwód dywizji ( batalion piechoty) i bataliony specjalistyczne.
W rejonie SOCHACZEWA rozmieszczona była 391 DP, stanowiąca odwód 9 A, która mogła wzmocnić obronę armii na drugim pasie obrony lub wykonywać kontrataki w kierunku Konstancina, Góry Kalwarii lub Warki.
Sztaby: 9 A - rozmieszczono w Tomaszowie Mazowieckim, 46 KA - w Brwinowie,
dywizji fortecznej „Warszawa” - w Ożarowie.
Za węzły oporu uznano miejscowości:
JEZIORNA, SKOLIMÓW, KONSTANCIN, SŁOMCZYN, GÓRA KALWARIA , CZERSK.
W pierwszym pasie obrony znalazły się również:
KONARY, OSTROŁĘKA, PILICA, GRABÓW, GŁOWACZÓW.
 
 
Działanie wojsk wspierała artyleria zorganizowana w zgrupowania.:
- POŁUDNIOWE - w składzie 337 pułku artylerii rozmieszczone w rejonie : CZERNIAKÓW – IMIELIN – POWSINEK – LAS KABACKI, które dysponowało: - baterią dział 420 mm – 2 działa, baterią dział 280 mm – 2 działa, baterią dział 240 mm – 2 działa, 3 bateriami 310 mm – 6 dział, 15 bateriami 150 mm – 50 dział, 12 bateriami 105mm – 43 działa, 11 bateriami 75 mm – 40 dział, 9 grupami moździerzy – 36 moździerzy. Ogółem 181 luf. Uwzględniając całość niemieckich środków artyleryjskich na kierunku działania 1 AWP możemy ocenić ich ilość na około 350 sztuk.
 

P O Ł O Ż E N I E  W O J S K  W   S T Y C Z N I U 1 9 4 5 r.

 
 
 
  
W O J S K O P O L S K I E
Podstawą do planowania działań jednostek 1 AWP była dyrektywa Frontu nr. 0024/Op.
z dnia 4 stycznia 1945 r. Ogólny zamiar operacji polegał na wiązaniu sił niemieckich od czoła
z zajmowanych stanowisk obronnych wzdłuż Wisły od Kępy Kiełpińskiej do Góry Kalwarii i wykonaniu dwu uderzeń: z północy i południa.
Pas działania armii / 53 km / wyznaczały miejscowości:
  • od północy – OKUNIEW – JABŁONNA - BŁONIE
  • od południa – LATOWICZ – GÓRA KALWARIA – GOŁKÓW – BŁONIE.
 
1 A WP przechodziła ( ze względów politycznych) do natarcia nieco później w celu bezpośredniego uderzenia na WARSZAWĘ i otrzymała następujące zadanie:
....1 A WP.wraz z wyjściem 61 A /R/ na linię GÓRA KALWARIA – TARCZYN, wykorzystując jej sukces , głównymi siłami armii – nie mniej niż trzema dywizjami piechoty – ze wszystkimi środkami wzmocnienia przeprawić się na zachodni brzeg Wisły na odcinku GÓRA KALWARIA – KRÓLEWSKI LAS i nacierając w kierunku GÓRA KALWARIA – PIASECZNO – PIASTÓW zwinąć ugrupowanie bojowe nieprzyjaciela i we współdziałaniu z wojskami 47 i 61 armii /R/ zniszczyć warszawskie zgrupowanie Niemców i opanować stolicę Polski WARSZAWĘ............
 
D Z I A Ł A N I E   W O J S K
W uzgodnieniu z aliantami ofensywa na wschodzie miała rozpocząć się 20 stycznia 1945 r.
Termin ten został przyspieszny ze względu na trudną sytuację wojsk anglo – amerykańskich po rozpoczętej przez Niemców 16 grudnia 1944 r. kontrofensywie w Ardenach przeciwko 1 A amerykańskiej i próbie rozwinięcia działań zaczepnych ( 31 grudnia 1944 r.) przez 5 A i 6 A SS.
Dowództwo Aliantów postawione zostało przed koniecznością przejścia do obrony operacyjnej. Aby temu zapobiec 6 stycznia 1945 r. premier Wielkiej Brytanii W. Churchil zwrócił się premiera rządu radzieckiego J. Stalina z prośbą o przyspieszenie planowanej z nad Wisły operacji zaczepnej.
Zdecydowano o rozpoczęciu natarcia 12 stycznia 1945 r., w którym to dniu o godz. 5.oo czołowe bataliony 1 F Ukraińskiego przeszły do działań natarcia, którego celem było ustalenie - przy pomocy walki – czy wojska niemieckie nadal znajdują się na przednim skraju obrony.
13 stycznia - rozpoczęły ofensywę wojska 3 Frontu Białoruskiego w Prusach.
14 stycznia - ruszyło natarcie nad Narwią 2 Frontu Białoruskiego, którego lewoskrzydłowa
70 A prowadziła natarcie na MODLIN.
14 stycznia - ruszył do natarcia 1 Front Białoruski wykonując dwa uderzenia z opanowanych przyczółków: magnuszewskiego i puławskiego.
15 stycznia - ruszył 4 Front Białoruski w kierunku na NOWY SĄCZ I KRAKÓW.
PRZEGRUPOWANIE POLSKICH ZT
Bezpośrednio po rozpoczęciu działań zaczepnych przez wojska radzieckie rozpoczęto przegrupowanie sił 1 A WP w celu utworzenia Zgrupowania Uderzeniowego.
1 DP - z rej. ZIELONA przeszła w rej. GLINIANKA i po dziennym odpoczynku skierowała się w rej. PILAWY, który osiągnęła 14 stycznia. SD m. GÓRKI.
3 DP - z rej. REMBERTOWA przeszła do WIĄZOWNEJ i w nocy 13/14 przegrupowała się w rej. POGORZELI. SD PONURZYCA.
4 DP - 13/14 przegrupowała się w rej. TABORU
2 DP - pozostała na dotychczasowych stanowiskach.
6 DP i 1 Brygada Kawalerii - zajęły obronę od NOWODWORU do KARCZEWA.
14 STYCZEŃ – sobota.
61 A /R/ - nacierając bez wsparcia czołgów rozpoczęła forsowanie Pilicy i do 13.00 opanowała rubież: KONARY – OSTRÓWEK – OSTROŁĘKA - PILICA. Umocniona Warka pozostawała w rękach niemieckich. Niemcy kontratakując z kierunku KONAR I GOSNIEWIC usiłują utrzymać obronę pomiędzy Warką a Pilicą jako dogodną rubież ryglową.
89 Korpus /R/ - do końca dnia sforsował rzekę, przełamał częściowo pierwszą pozycję i wyszedł na rubież: 0,5 km południe KONARY- wschód WOLA MAGIEROWA.
9 Korpus /R/ - opanował OSTROŁĘKĘ i wyszedł na rubież OSTROŁĘKA- wschód m. PILICA.
80 Korpus /R/ - sforsował Pilicę tylko jednym batalionem, pozostałe siły walczyły na rubieży RAZNISZEW – ZAKRZEW.
W tym dniu obrona niemiecka została na przyczółkach przełamana na szer. 55 km
( 30 magnuszewski, 25 puławski ) i na głębokość 12 – 18 km.
W nocy 14/15 trwały zacięte walki na całym froncie.
 
 
15 STYCZEŃ - niedziela
Wznowiono natarcie z zadaniem „dołamania” głównego pasa obrony.
Przeciwnik stawiał silny opór w rejonie MAGIEROWA WOLA – GĄSKI – WARKA gdzie zacięcie broniły się niemieckie oddziały 251 DP i 997 batalion ochrony.
89 Korpus /R/ - w ciężkich walkach, po odparciu pięciu kontr ataków opanował MAGIEROWĄ WOLĘ, która dwukrotnie przechodziła z rąk do rąk. Ostatecznie wyszedł na szosę GÓRA KALWARIA – WARKA na odcinku DĘBNOWOLA – KONARY.
61 A /R/ - rozpoczęła natarcie napotkając silny opór wojsk niemieckich, szczególnie w rejonie MAGIEROWEJ WOLI, GĄSEK I WARKI, gdzie broniły się oddziały 251 DP /N/ i 997 batalionu ochrony /N/.. Wojska nacierające przesunęły się w ciągu dnia walki zaledwie o 2,5 do 3 km. straciły około 500 zabitych i ponad 2000 rannych żołnierzy.
Armia nie wykonała zadania określonego na pierwszy i drugi dzień operacji.
119 Rejon Umocniony pozostawał na wschodnim brzegu Wisły,
mając wszystkie 6 batalionów w pierwszym rzucie w gotowości do forsowania rzeki i zabezpieczenia prawego skrzydła 61 A/R/
Lepiej wiodło się wojskom 5 Armii Uderzeniowej /R/, które 15 stycznia przełamały obronę niemiecką i osiągnęły szosę WARSZAWA – RADOM.
W wyłom wprowadzono 1 A Pancerną Gwardii i 7 Korpus Kawalerii Gwardii, które rozwinęły natarcie w kierunku NOWE MIASTO – RAWA MAZOWIECKA.
Główne siły opanowały rubież BIAŁOBRZEGI – JEDLIŃSK.
Nadwiślańska rubież obrony 9 i 4 Armii niemieckich została przełamana w taktycznej strefie
obrony. Zgrupowanie obronne rozcięto na dwie części warszawską i radomską
Do końca 15 stycznia wojska radzieckie wyszły na rubież K0NARY – WARKA – GOSZCZYN – BIAŁOBRZEGI – JEDLIŃSK – GARBATKA – RADOM – SOLEC. Szerokość wyłomu 120 km a głębokość od 30 do 50 km. Stworzone zostały warunki do głębokiego obejścia od południa sił niemieckich.
Na północy ruszyła do natarcia 47 A /R/ z zadaniem zlikwidowania przedmościa w widłach Wisły i Bugu oraz oskrzydlenia Warszawy od północy i północnego – zachodu.
Na północnym kierunku ruszyła do natarcia polska 2 DP, która w walce o zdobycie Warszawy poniosła największe straty. Ze względu na obszar zainteresowania, wokół Góry Kalwarii, nie opisuję szczegółowo walk tego ZT – w załączeniu przedstawiam tabelę strat.
Stworzono warunki, w których pozostającym w Warszawie wojskom niemieckim groziło całkowite okrążenie i zniszczenie. Niemcy w obliczu utraty znacznej ilości sił, wbrew woli Hitlera, zdecydowali się na opuszczenie miasta.
 
16 STYCZEŃ- poniedziałek
O 8.00 w pasie natarcia 5 Armii Uderzeniowej Gwardii /R/ wprowadzono 2Armię Pancerną /R/ a na jej lewym skrzydle 2 Korpus Kawalerii Gwardii /R/, których Oddziały Wydzielone, do końca dnia wyszły w rejon SOCHACZEWA, a więc na głębokie tyły Niemców. 1 Korpus Zmechanizowany /R/ zajął GRÓJEC. 1 Armia Pancerna /R/ sforsowała Pilicę i opanowała NOWE MIASTO.
61 A /R/ która w ciągu nocy dokonała przegrupowania sił, o godz.9.30 po 30 minutowym artyleryjskim przygotowaniu ataku rozpoczęła natarcie na silną obronę niemiecką i do godz. 13.00 odpierała kontrataki niemieckie.
Gdy czołowe oddziały 2 A Panc /R/ podchodziły do Grójca, Mszczonowa i Żyrardowa, zagrażając tym samym okrążeniem wojsk niemieckich broniących się nad Wisłą, które rozpoczęły szybki odwrót w kierunku płn. – zach. 61 Armia /R/ niezwłocznie ruszyła do natarcia, który przemienił się w pościg i do 20.00 osiągnęła rubież
GÓRA KALWARIA – KĄTY – USTANÓW – PIECZYSKA.
Spełniła wymóg opanowania terenu niezbędnego dla wprowadzenia do bitwy polskich dywizji.
119 Rejon Umocniony otrzymał wieczorem zadanie zabezpieczenia prawego skrzydła
89 Korpusu /R/ przez zajęcie obrony na zachodnim brzegu Wisły na odcinku PIASECZNO – JAZGARZEW. Ponadto miał zabezpieczyć przejście oddziałów polskich przez swoje ugrupowanie.
W walkach o sforsowanie Wisły na kierunku Góry Kalwarii brała udział nasza artyleria, która ogniem wspierała natarcie wojsk 61 A /R/ i 16 stycznia wieczorem rozpoczęła przegrupowanie na zachodni brzeg Wisły. 1 Brygada Artylerii Armat zajęła rejon koło m. DĘBNOWOLA, a 2 Brygada Artylerii Haubic osiągnęła rejon MNISZEWA.
W niewielkim oddaleniu od Góry Kalwarii, na kierunku Karczew – Jeziorna stała w obronie polska 1 Brygada Kawalerii, która zgodnie z planem miała przejść do natarcia w momencie gdy
4 DP/P/ opanuje północny skraj Jeziorny. Jednak sytuacja bojowa jaka wytworzyła się w godzinach przedpołudniowych 16 stycznia wymagała aby sukces walki dywizji radzieckich wykorzystać natychmiast i wprowadzić w błąd dowódcę 46 K/N/ oraz odwrócić jego uwagę od planowanego natarcia polskiej 2 DP na kierunku północnym.
Polska 1 Brygada Kawalerii otrzymała telefonicznie, o godz. 13.00 zadanie niezwłocznego natarcia na całym froncie swojek obrony. Dowódca brygady płk Radziwanowicz nakazał dowódcom
2 i 3 pułku kawalerii podjąć działania, w wyniku których, o godz. 14.00, na pół godziny przed rozpoczęciem forsowania Wisły przez 2 DP:
  • pluton chor. Chałasa – spieszony - sforsował po lodzie Wisłę na kierunku CISZYCY,
  • pluton chor. Zakrzewskiego – spieszony - sforsował po lodzie Wisłę na kierunku CZERNIDŁA.
  • działania wspierały ogniem 4 dak z rejonu Józefowa i 1 da 6 pal z rej Otwocka.
Pod osłoną ognia artylerii, który zaskoczył Niemców, kawalerzyści szybko pokonali zamarzniętą rzekę i do 16.00 uchwycono dwa małe przyczółki. Wprowadzono nowe siły i do 22.00 opanowano miejscowości OBORKI, OPACZ, CISZYCA, GASSY, KOPYTY, utworzono przyczółek 6 x 2 km. Niemcy bronili się słabo i nacierający zdołali w nocy opanować PIASKI a przed świtem 17 stycznia opanowano istotny węzeł dróg na kierunku WARSZAWY jakim była JEZIORNA. Brygada wbiła się klinem w ugrupowanie 337 DGN/N/ i po dojściu do KABAT została zatrzymana do godzin popołudniowych 17 stycznia.
Rozwój sytuacji walczących wojsk spowodował konieczność szybkiego przemieszczenia ZT i oddziałów 1 A WP na zachodni brzeg Wisły i przygotowanie ich do wprowadzenia w walkę.
Już 15 stycznia zapadły decyzje o rozpoczęciu przegrupowania wojsk pancernych i części artylerii. 1. Brygada Pancerna i 4. pułk czołgów ciężkich oraz 7. Dywizjon artylerii pancernej SU – 76 pokonał Wisłę przez most w m. TARNÓW i skoncentrowały się w lesie płn. ŻELAZNA STARA. Do tego rejonu, w dniu 16 stycznia, dołączył 13 pułk artylerii pancernej. Nastąpiło kolejne przesunięcie wojsk pancernych, które do późnych godzin wieczornych 16 stycznia zajęły rejony:
  • 1 B Panc. – ŻELAZNA – PIEKUT – JANINA,
  • artyleria pancerna – KONARY – MARYNIN.
1 DP
Jako pierwszy - o godz. 16.00 16 stycznia - rozpoczął marsz 1 pal, a w pół godziny później wymaszerowały główne siły dywizji. Droga prowadziła przez NATOLIN, WILGĘ do przeprawy w MNISZEWIE i po nocnym marszu – do 7.30 17 stycznia - dywizja zajęła rejon ZADĘBIE – PIEKUT – JANINA. Stanowisko dowodzenia przesuwano z GÓREK po osi MAGIEROWA WOLA – PIEKUT.
3 DP
Rozpoczęła marsz o 16.00 16 stycznia z zadaniem przeprawienia się przez Wisłę w rejonie WYSOCZYNA i ześrodkowania się do 1.00 17 stycznia w rejonie ROSOSZKA – ROSOSZA. Przeprawa przeciągnęła się do rana 17 stycznia.
4 DP
Gotowość do wymarszu zarządzono na godz. 12.00 16 stycznia, jednak wymarsz nastąpił o godz. 17.00. Przeprawa sił dywizji podzielonych na dwa człony, pieszy z lekkim sprzętem po lodzie w m. OSTRÓWEK, samochodowy i artyleria po moście w m. HOLENDRY, trwała całą noc. Rzut pieszy w późnych godzinach nocnych ześrodkował się w GÓRZE KALWARII. Przyjęto uznawać ten dzień za datę wyzwolenia spod okupacji hitlerowskiej. Miasto było wolne od wojsk niemieckich – zakończyła się mroczna i krwawa okupacja niemiecka.
 
 
P O Ł O Ż E N I E     W O J S K    1 6   S T Y C Z N I A   1 9 4 5 r
 
 
Grupa operacyjna sztabu 1 A WP z dowódcą generałem Stanisławem POPŁAWSKIM, w nocy zajęła doraźnie przygotowany punkt obserwacyjny w Konarach.
Wojska Głównego Zgrupowania Uderzeniowego 1 A WP w godzinach rannych 17 stycznia znalazły się po zachodniej stronie Wisły w gotowości do szturmu na Warszawę. Już w godzinach wieczornych 16 stycznia rysowała się sytuacja, że będą kontynuowały marsz bez rozwijanie się do natarcia.
Jako pierwsza ruszyła 1 B Panc, która z dywizjonem SU – 76, jako grupa pościgowa działały w kierunku PIASECZNA po drodze ROSOSZ – CZAPLINEK – CZARNY LAS – WOJCIECHOWICE – ORZESZYN – ŻABIENIEC. Po niewielkiej utarczce zbrojne w rejonie mostów na Jeziorce około 5.00 17 stycznia miasto zostało opanowane a brygada pancerna pozostała w nim do czasu podejścia 1 i 3 DP.
4 pułk czołgów ciężkich wymaszerował z KONAR o 9.00 17 stycznia i do 13.30 miał zająć płn. – zach. część PIASECZNA gdzie znalazł się o 15.00.
13 pułk artylerii pancernej z ŻELAZNEJ STAREJ maszerował przez MNISZEW, KONARY, BANIOCHĘ, PIASECZNO i do 12.00 17 stycznia osiągnął PYRY.
1 zmotoryzowany batalion rozpoznawczy o godz. 4.00 17 stycznia z rejonu MICHALINA maszerując przez OTWOCK, o 10.00 przeprawił się przez Wisłę w KARCZWIE i po drodze JEZIORNA – KABATY – SŁUŻEWIEC – MOKOTÓW zajął obronę wzdłuż kolejki wąskotorowej na SŁUŻEWCU.
1 DP
O 4.00 17 stycznia z rejonu rozmieszczenia dywizji wyszedł jako Oddział Wydzielony 1 dywizjon artylerii pancernej z kompanią zwiadu mając zadanie rozpoznania drogi marszu do Piaseczna i Warszawy.
Główne siły dywizji rozpoczęły marsz o godz. 8.00 po drodze PIEKUT – MACHCIN – CZAPLINEK – CENDROWICE – ŁUGÓWKA – WOJCIECHOWICE – ORZESZYN – ŻABIENIEC i do 17.00 znalazły się w Piasecznie, a o 17.30 organizowały obronę na OKĘCIU.
3 DP
Na wskutek opóźnienia marszu na przeprawach przez Wisłę nie zajmowała rejonów wyjściowych do natarcia tylko maszerując w kolumnach pułkowych szosą GÓRA KALWARIA – PIASECZNO – WARSZAWA do godz. 12.00 osiągnęła płd. – zach. skraj WARSZAWY.
4 DP
Wykonywała marsz przez JEZIORNĄ – WILANÓW omijając WARSZAWĘ od południa w nocy z 17/18 stycznia wyszła w rejon OŻAROWA.
Z działaniem 4 DP związana była 1 BAA, która w ślad za pułkami piechoty przegrupowała swoje dywizjony od godz. 12.00 17 stycznia z rejonu DĘBNOWOLI przez MAGIEROWĄ WOLĘ – GÓRĘ KALWARIĘ – KONSTANCIN. Rozmieściła dywizjony: 1i 2 dywizjon w GÓRZE KALWARII, 3 dywizjon w KONSTANCINIE. W dniu 18 stycznia wyruszyła do BŁONIA.
Przez GÓRĘ KALWARIĘ maszerowały również dywizjony 5 BAC, 2 BAH, 1 pułk moździerzy, 4 Brygada Artylerii Ppanc.
16 i 17 pułk obrony p/lot rozmieścił swoje środki w rejonie GÓRY KALWARII i bronił przepraw przez Wisłę, a 18 pułk ubezpieczał WSD 1 A w PIASECZNIE.
 
P O Ł O Ż E N I E    W O J S K    1 7 S T Y C Z N I A    1 9 4 5 r
 
 
 
 
 
 
 
Opisane działania wojsk polskich upamiętnia obelisk posadowiony na skarpie przy drodze nr.50 urządzony przez środowisko żołnierzy 4 DP i odsłonięty w 1978r. Opiekę nad nim sprawowała jednostka wojskowa i był zadbany, a w dniu 16 stycznia odbywały się uroczystości wojskowe z udziałem młodzieży i mieszkańców miasta. Najczęściej był to Apel Poległych, podczas którego przypominano czyny bojowe żołnierzy 4 DP i składano kwiaty oraz strzelano salwę honorową. Po rozwiązaniu jednostki pomnik stal się własnością miasta i najczęściej wygląda jak powyżej. Ze względu na politykę historyczną władze oświatowe robią wiele, aby zapomnieć o żołnierzach, którzy walczyli na wschodnim froncie i przynieśli wyzwolenie Narodowi umęczonemu okupacją hitlerowską, które obecnie nazywa się zniewoleniem i rozpoczęciem nowej okupacji sowieckiej.
Po 1989 roku pomnik był dewastowany przez lokalnych oszołomów, połamano dwa miecze, skradziono mosiężną tablicę, skradziono maszty. Staraniem kombatantów 4 DP władze miejskie ufundowały tablicę marmurową, która trwa już kilka lat.
Wnikliwy czytelnik dopatrzy się wielu nieścisłości w treści poniższej tablicy.
 
 
Działania 4 DP przebiegały w dniu 16 stycznia 1945 r i wieczorem tego dnia wojska dywizji znalazły się w mieście. Dywizja nie forsowała Wisły, a pokonała ją po lodzie. Wojska nie walczyły, gdyż Niemcy rankiem tego dnia wyszli z miasta i bez walki oddali je przeciwnikowi. Uciekali bojąc się okrążenia swoich sił przez Rosjan, którzy głębokim uderzeniami okrążali zgrupowanie niemieckie w rejonie Warszawy. Niestety dywizja nie walczyła o Warszawę, gdyż17 stycznia ześrodkowała się w rejonie Ożarowa i poszła na zachód.
Co innego piszą w swoich pamiętnikach żołnierze 4 DP, a co innego przedstawia się publicznie. Powyższa treść była uzgodniona z burmistrzem miasta Panią B. Samborską, która nie uznała za konieczne skonsultować ze znawcami przedmiotu i przepuściła kłamstwo historyczne.
O P R A C O W A Ł
Płk dypl w st spocz Jerzy WŁOSINSKI

 

 

Wszelkie prawa zastrzeżone © 2012 - Gmina Góra Kalwaria