logo-gk_poprawione

Styczeń 1945 w rejonie Góry Kalwarii

 

W 67 Rocznicę Tamtych Wydarzeń

Nasze miasto dzieliło los wojenny od dnia 8 września 1939 roku, w którym czołówki 1 Dywizji Pancernej wojsk niemieckich podeszły do Wisły usiłując ją sforsować. Rozpoczęła się okupacja niemiecka, która trwała przez tragiczne 1956 dni, do dnia 16 stycznia 1945 roku. To jest do dnia, kiedy to wojska niemieckie zagrożone okrążeniem opuściły bez walki zajmowane rubieże obronne - na szczęście dla ludności i zabudowy, która ocalała. Późnym wieczorem tegoż dnia na ulicach pojawili się żołnierze polscy z orzełkiem, co prawda bez korony, ale piastowskim. Towarzyszyli im żołnierze radzieccy, czy jak wolą „znawcy języka polskiego” sowieccy. Właśnie 67 lat temu - też w poniedziałek - oddziały 4 DP 1 AWP, po przeprawieniu się przez Wisłę po lodzie i wybudowanych przez saperów mostach, zajęły miasto i okoliczne miejscowości.

 

Mieszkańcy wysiedleni przez Niemców, ze strefy działań bojowych, w sierpniu 1944 r mogli wracać do swoich domów, po części zniszczonych, częściowo rozszabrowanych. Więc ciągnęli z Piaseczna i Chojnowa oraz innych miejsc czasowego pobytu wioząc na podręcznych wózkach, nieraz na furmance, swój dobytek. Co czuli widząc polskich i radzieckich żołnierzy, którzy od sierpnia 44 stali po drugiej stronie Wisły? Czy myśleli o zawiłościach politycznych tamtego okresu, czy cieszyli się możliwością powrotu do domów bez trwogi, że znowu będzie łapanka, a na ulicy trzeba będzie ustąpić miejsca przedstawicielowi „Rasy Panów”?.

Dowódca 1 Armii WP gen dyw. Popławski, który noc 16/17 stycznia spędził na stanowisku dowodzenia w nieodległych Konarach 17 stycznia jechał do opanowanego przez nasze wojska Piaseczna. W swoich wspomnieniach pisze o radości napotykanych mieszkańców w mijanych miejscowościach, a gdzie niegdzie witano Go z kwiatami. Jak było naprawdę, trudno dociec, gdyż po tylu latach wielu ludzi odeszło, a wielu zmieniło poglądy. Faktem jest, o czym pisano w jednym z numerów lokalnego „Prowincjusza”, że grupa lokalnych działaczy wysłała telegramy dziękczynne do dowódcy frontu marszałka Związku Radzieckiego Konstantego Rokossowskiego i do generalissimusa Stalina, podobno też do Bieruta, ówczesnego przewodniczącego KRN.

Prawdą też jest, że głębokie uderzenia armii radzieckiej (sowieckiej) okrążające Niemców od południa i północy spowodowały, iż Niemcy odeszli, a miasto zajęto bez walki i jej konsekwencji.

Tamte wydarzenia przypomina Aleja Wyzwolenia, którą nazwano część drogi nr 50 od Wisły do Ronda K. Górskiego i posadowiony na skarpie obelisk oraz tablica na ścianie Ratusza.

Onegdaj, gdy miasto było garnizonem WP pod obeliskiem organizowano Apel Poległych, składano wieńce i strzelano salwę honorową. To już odległa historia. Niemniej należy pamiętać tą datę i jeśli nie czcić, to nie wolno jej zapomnieć. Dla zainteresowanych i cierpliwych czytelników załączyłem skrócony przebieg działania wojsk w tamtym okresie. Jeśli ktoś będzie miał potrzebę pogłębionego zapoznania się z przebiegiem działań bojowych polecamy dość szczegółowy materiał umieszczony na stronie Urzędu w dziale militaria.

* * *

Położenie wojsk w styczniu 1945 r. wywodziło się z wcześniejszych działań wojsk radzieckich i polskich, które latem 1944 r. dotarły do wschodniego brzegu Wisły.

Na podstawie dyrektywy operacyjnej 1 Frontu Białoruskiego z 22 września 1944 r. - którą wydano po nieudanych próbach forsowania Wisły - 1 A WP „ Berlingowcy” przeszła do obrony wzdłuż wschodniego brzegu Wisły od CEGŁOWA do KARCZEWA.

Linię styczności pomiędzy walczącymi wojskami wyznaczała szeroka przeszkoda wodna –W I S Ł A.

UGRUPOWANIE WOJSK NIEMIECKICH /N/

W pasie od m. DĘBE n. Bugiem do m. CONIEW broniły się dwa korpusy wchodzące w tym czasie w skład 9 Armii Polowej. Południowa granica pasa działania przebiegała przez: SOBIENIE JEZIORY – CONIEW - CHYNÓW - GRÓJEC – BIAŁA RAWSKA.

W październiku 1944 r, z rejonu obrony wycofano dywizję węgierską, a wprowadzono 337 Dywizję Grenadierów Narodowych / DGN/ ( Volks Grenadieren Dyvision). działającą w pasie - od SIEKIEREK (płd Warszawa) do CONIEWA. Broniła głównego pasa obrony z zadaniem rozbudowy inżynieryjnej, prowadzenia rozpoznania na wschodnim brzegu Wisły i nie dopuszczenia do sforsowania Wisły przez wojska przeciwnika, czyli radzieckie i polskie. Była ugrupowana w jednym rzucie z odwodem, a w naszym rejonie broniły się::

902 batalion ochrony - w rejonie: DĘBÓWKA – MOCZYDŁÓW – BRZEŚCE.

313 p - w rejonie: MOCZYDŁÓW – CONIEW – CENDROWICE i organizował obronę GÓRY KALWARII oraz CZERSKA. SD w rejonie GÓRY KALWARII.

SD dywizji rozmieszczono w rejonie PIASECZNA, na drugim pasie obrony, gdzie również znajdowały się, odwód dywizji ( batalion piechoty) i bataliony specjalistyczne.

 

W rejonie SOCHACZEWA rozmieszczona była 391 DP, stanowiąca odwód 9 A, która mogła wzmocnić obronę lub wykonywać kontrataki w kierunku KONSTANCINA, GÓRY KALWARII i WARKI.

Za węzły oporu uznano miejscowości:

JEZIORNA, SKOLIMÓW, KONSTANCIN, SŁOMCZYN, GÓRA KALWARIA, CZERSK.

W pierwszym pasie obrony znalazły się również:

KONARY, OSTROŁĘKA, PILICA, GRABÓW, GŁOWACZÓW.

Zapamiętajmy te miejscowości, bo gdyby obronę Niemców przełamywano, po uderzeniach ogniowych artylerii i lotnictwa, pozostałby po nich kamień na kamieniu.

W O J S K O P O L S K I E

Ogólny zamiar operacji polegał na wiązaniu sił niemieckich od czoła z zajmowanych stanowisk obronnych wzdłuż Wisły od KĘPY KIEŁPIŃSKIEJ do GÓRY KALWARII i wykonaniu uderzeń: z północy i południa. Pas działania armii wyznaczały miejscowości:

  •  od północy – OKUNIEW – JABŁONNA - BŁONIE

  • od południa – LATOWICZ – GÓRA KALWARIA – GOŁKÓW – BŁONIE.

1 A WP przechodziła ( ze względów politycznych) do natarcia nieco później w celu bezpośredniego uderzenia na WARSZAWĘ i otrzymała zadanie:

.... po osiągnięciu przez 61 A /R/ linii GÓRA KALWARIA – TARCZYN, wykorzystując jej sukces , głównymi siłami – nie mniej niż trzema dywizjami piechoty – ze wszystkimi środkami wzmocnienia przeprawić się na zachodni brzeg Wisły na odcinku GÓRA KALWARIA – KRÓLEWSKI LAS i nacierając w kierunku GÓRA KALWARIA – PIASECZNO – PIASTÓW zwinąć ugrupowanie bojowe nieprzyjaciela i we współdziałaniu z wojskami 47 i 61 armii /R/ zniszczyć warszawskie zgrupowanie Niemców i opanować stolicę Polski WARSZAWĘ...”

 

D Z I A Ł A N I E W O J S K

W uzgodnieniu z Aliantami ofensywa na wschodzie miała rozpocząć się 20 stycznia 1945 r. Termin ten został przyspieszony ze względu na trudną sytuację wojsk anglo – amerykańskich, po rozpoczętej przez Niemców 16 grudnia 1944 r. kontrofensywie w Ardenach. 6 stycznia 1945 r. premier Wielkiej Brytanii W. Churchil zwrócił się premiera rządu radzieckiego i głównodowodzącego J. Stalina z prośbą o przyspieszenie planowanej z nad Wisły operacji zaczepnej.

Zdecydowano rozpocząć natarcia 12 stycznia 1945 r., w którym to dniu o godz. 5.00 czołowe bataliony 1 F Ukraińskiego przeszły do działań zaczepnych, aby w walce rozpoznać ugrupowanie wojsk niemieckich na przednim skraju obrony.

13 stycznia - rozpoczęły ofensywę wojska 3 Frontu Białoruskiego w Prusach.

14 stycznia - ruszyło natarcie nad Narwią 2 Frontu Białoruskiego.

14 stycznia - ruszył do natarcia 1. Front Białoruski wykonując dwa uderzenia z opanowanych przyczółków: m a g n u s z e w s k i e g o i p u ł a w s k i e g o.

15 stycznia – ruszył do natarcia 4 Front Białoruski w kierunku na NOWY SĄCZ i KRAKÓW.

PRZEGRUPOWANIE POLSKICH ZT

Bezpośrednio po rozpoczęciu działań zaczepnych przez wojska radzieckie / 14 stycznia/ rozpoczęto przegrupowanie sił 1 A WP w celu utworzenia Zgrupowania Uderzeniowego.

1 DP przeszła w rej. m. GLINIANKA i po dziennym odpoczynku skierowała się do. PILAWY

3 DP przeszła do WIĄZOWNEJ i w nocy 13/14 przegrupowała się w rej. POGORZELI.

4 DP – w nocy 13/14 przegrupowała się w rej. TABORU

2 DP - pozostała na dotychczasowych stanowiskach.

6 DP i 1 Brygada Kawalerii - zajęły obronę w rejonie KARCZEWA.

14 STYCZNIA – SOBOTA

61 A /R/ - nacierając bez wsparcia czołgów rozpoczęła forsowanie Pilicy i do 13.00 opanowała rubież: KONARY – OSTRÓWEK – OSTROŁĘKA - PILICA. Umocniona Warka pozostawała w rękach niemieckich. Niemcy kontratakując z kierunku KONAR i GOŚNIEWIC usiłują utrzymać teren pomiędzy WARKĄ a Pilicą jako dogodną rubież ryglową.

89 Korpus /R/ - do końca dnia sforsował Pilicę, przełamał częściowo pierwszą pozycję i wyszedł na rubież: 0,5 km południe KONARY- wschód WOLA MAGIEROWA.

9 Korpus /R/ - opanował OSTROŁĘKĘ i wyszedł na rubież OSTROŁĘKA- wschód m. PILICA.

80 Korpus /R/ - sforsował Pilicę tylko jednym batalionem, pozostałe siły walczyły na rubieży RAZNISZEW – ZAKRZEW.

W tym dniu obrona niemiecka została przełamana na przyczółkach na szer. 55 km ( 30 km - magnuszewski,

25 km - puławski ) i na głębokość 12 – 18 km. W nocy 14/15 trwały zacięte walki na całym froncie.

 

15 STYCZNIA - NIEDZIELA

Wzowiono natarcie z zadaniem „dołamania” głównego pasa obrony. Przeciwnik stawiał silny opór w rejonie MAGIEROWA WOLA – GĄSKI – WARKA gdzie zacięcie broniły się niemieckie oddziały 251 DP i 997 batalion ochrony.

89 Korpus /R/ - w ciężkich walkach, po odparciu pięciu kontr ataków opanował MAGIEROWĄ WOLĘ, która dwukrotnie przechodziła z rąk do rąk. Ostatecznie wyszedł na szosę GÓRA KALWARIA – WARKA w rejonie KONAR.

61 A /R/ - napotkała silny opór wojsk niemieckich, szczególnie w rejonie MAGIEROWEJ WOLI, GĄSEK I WARKI, gdzie broniły się oddziały 251 DP /N/ i 997 batalionu ochrony /N/.. Wojska przesunęły się w ciągu dnia walki zaledwie o 2,5 do 3 km. straciły około 500 zabitych i ponad 2000 rannych żołnierzy. Armia nie wykonała zadania określonego na pierwszy i drugi dzień operacji.

Lepiej wiodło się wojskom 5 Armii Uderzeniowej /R/, które 15 stycznia przełamały obronę niemiecką i osiągnęły szosę WARSZAWA – RADOM. W wyłom wprowadzono 1 A Pancerną Gwardii i 7 Korpus Kawalerii Gwardii, które rozwinęły natarcie w kierunku NOWE MIASTO – RAWA MAZOWIECKA. Główne siły opanowały rubież BIAŁOBRZEGI – JEDLIŃSK. Nadwiślańska rubież obrony niemieckiej została przełamana. Zgrupowanie obronne Niemców rozcięto na dwie części warszawską i radomską

Do końca 15 stycznia wojska radzieckie wyszły na rubież K0NARY – WARKA – GOSZCZYN – BIAŁOBRZEGI – JEDLIŃSK – GARBATKA – RADOM – SOLEC. Szerokość wyłomu 120 km a głębokość od 30 do 50 km. Stworzone zostały warunki do głębokiego obejścia - od południa - sił niemieckich.

```` Na północy ruszyła do natarcia 47 A /R/ z zadaniem zlikwidowania przedmościa niemieckiego w widłach Wisły i Bugu oraz oskrzydlenia WARSZAWY od północy i północnego – zachodu. Na tym kierunku ruszyła do natarcia polska 2 DP, która w walce o zdobycie Warszawy poniosła największe straty.

Stworzono warunki, w których pozostającym w WARSZAWIE wojskom niemieckim groziło całkowite okrążenie i zniszczenie. Niemcy w obliczu utraty znacznej ilości sił, wbrew woli Hitlera, zdecydowali się na opuszczenie miasta.

 

16 STYCZNIA - PONIEDZIAŁEK

W pasie natarcia 5. Armii Uderzeniowej Gwardii /R/ wprowadzono 2. Armię Pancerną /R/ a na jej lewym skrzydle 2. Korpus Kawalerii Gwardii /R/, których Oddziały Wydzielone, do końca dnia wyszły w rejon SOCHACZEWA, a więc na głębokie tyły Niemców. 1 Korpus Zmechanizowany /R/ zajął GRÓJEC. 1 Armia Pancerna /R/ sforsowała Pilicę i opanowała NOWE MIASTO.

61 A /R/ która w ciągu nocy dokonała przegrupowania sił, o godz.9.30, po 30 minutowym artyleryjskim przygotowaniu ataku rozpoczęła natarcie na silną obronę niemiecką i do godz. 13.00 odpierała kontrataki niemieckie. Gdy czołowe oddziały 2 A Panc /R/ podchodziły do GRÓJCA, MSZCZONOWA i ŻYRARDOWA, zagrażając okrążeniem sił niemieckich nad Wisłą, które rozpoczęły szybki odwrót , 61 Armia /R/ niezwłocznie ruszyła do natarcia, który przemienił się w pościg i do 20.00 osiągnęła rubież

GÓRA KALWARIA – KĄTY – USTANÓW – PIECZYSKA.

Spełniła wymóg opanowania terenu niezbędnego dla wprowadzenia do bitwy polskich dywizji.

W walkach o sforsowanie Wisły na kierunku Góry Kalwarii brała udział nasza artyleria, która ogniem wspierała natarcie wojsk 61 A /R/ i 16 stycznia wieczorem rozpoczęła przegrupowanie na zachodni brzeg Wisły w obszarze Przyczółka Magnuszewskiego. 1 Brygada Artylerii Armat zajęła rejon koło m. DĘBNOWOLA, a 2 Brygada Artylerii Haubic osiągnęła rejon MNISZEWA.

W niewielkim oddaleniu od Góry Kalwarii, na kierunku KARCZEW – JEZIORNA stała w obronie polska 1 Brygada Kawalerii, która zgodnie z planem miała przejść do natarcia w momencie, gdy 4 DP/P/ opanuje północny skraj Jeziorny. Jednak sytuacja bojowa, jaka wytworzyła się w godzinach przedpołudniowych 16 stycznia wymagała, aby sukces walk dywizji radzieckich wykorzystać natychmiast i wprowadzić w błąd dowódcę niemieckiego oraz odwrócić jego uwagę od planowanego natarcia polskiej 2 DP na kierunku północnym.

Polska 1. Brygada Kawalerii otrzymała o godz. 13.00 zadanie niezwłocznego natarcia na całym froncie swojej obrony. Dowódca brygady płk Radziwanowicz nakazał dowódcom pułków kawalerii podjąć działania, aby o godz. 14.00, na pół godziny przed rozpoczęciem forsowania Wisły przez 2 DP, kawalerzyści w szyku pieszym ruszyli do natarcia. Pod osłoną ognia artylerii, który zaskoczył Niemców, kawalerzyści szybko pokonali zamarzniętą rzekę i do 16.00 opanowali dwa małe przyczółki. Wprowadzono nowe siły i do 22.00 zajęto miejscowości: OBORKI, OPACZ, CISZYCA, GASSY, KOPYTY. Niemcy bronili się słabo i nacierający zdołali w nocy zdobyć PIASKI a przed świtem 17 stycznia opanowali węzeł dróg JEZIORNA. Brygada wbiła się klinem w ugrupowanie 337 DGN/N/ i po dojściu do KABAT została zatrzymana do godzin popołudniowych 17 stycznia

Rozwój sytuacji walczących wojsk spowodował konieczność szybkiego przemieszczenia ZT i oddziałów 1 A WP na zachodni brzeg Wisły i przygotowanie ich do wprowadzenia w walkę.

Już 15 stycznia zapadły decyzje o rozpoczęciu przegrupowania wojsk pancernych i części artylerii, które do późnych godzin wieczornych 16 stycznia zajęły rejony:

  • 1 B Panc. – ŻELAZNA – PIEKUT – JANINA,

  • artyleria pancerna – KONARY – MARYNIN.

1 DP - Jako pierwszy - o godz. 16.00 16 stycznia - rozpoczął marsz 1 pal, a w pół godziny później wymaszerowały główne siły dywizji. Droga prowadziła przez WILGĘ do przeprawy w MNISZEWIE i po nocnym marszu – do 7.30 17 stycznia - dywizja zajęła rejon ZADĘBIE – PIEKUT – JANINA. Stanowisko dowodzenia przesuwano po osi MAGIEROWA WOLA – PIEKUT.

3 DP- Rozpoczęła marsz o 16.00 16 stycznia, z zadaniem przeprawienia się przez Wisłę w rejonie WYSOCZYNA i ześrodkowania się do 1.00 17 stycznia w rejonie ROSOSZKA – ROSOSZA. Przeprawa przeciągnęła się do rana 17 stycznia.

4 DP - Gotowość do wymarszu zarządzono na godz. 12.00 16 stycznia, jednak wymarsz nastąpił o godz. 17.00. Przeprawa sił dywizji podzielonych na dwa człony, pieszy z lekkim sprzętem po lodzie w m. OSTRÓWEK, samochodowy i artyleria po moście w m. HOLENDRY, trwała całą noc. Rzut pieszy w późnych godzinach nocnych 16 stycznia ześrodkował się w GÓRZE KALWARII.

Przyjęto uznawać ten dzień za datę wyzwolenia miasta spod okupacji hitlerowskiej.

Grupa operacyjna sztabu 1 A WP z dowódcą generałem Stanisławem POPŁAWSKIM, w nocy zajęła doraźnie przygotowany punkt obserwacyjny w KONARACH.

Wojska Głównego Zgrupowania Uderzeniowego 1 A WP w godzinach rannych 17 stycznia znalazły się po zachodniej stronie Wisły, a wycofanie się głównych sił niemieckich spowodowało, że wojska kontynuowały marsz bez rozwijanie się do natarcia. Pierwsza ruszyła 1 B Panc, która z dywizjonem SU – 76, jako grupa pościgowa działała w kierunku PIASECZNA po drodze ROSOSZ – CZAPLINEK – CZARNY LAS – WOJCIECHOWICE – ORZESZYN – ŻABIENIEC. Po niewielkiej utarczce ogniowej w rejonie mostów na Jeziorce około 5.00 17 stycznia PIASECZNO zostało opanowane, a brygada pozostała w nim do czasu podejścia 1 i 3 DP.

4 pułk czołgów ciężkich wymaszerował z KONAR o 9.00 17 stycznia i do 13.30 miał zająć płn. – zach. część PIASECZNA gdzie znalazł się o 15.00.

13 pułk artylerii pancernej z ŻELAZNEJ STAREJ maszerował przez MNISZEW, KONARY, GÓRĘ KALWARIĘ, BANIOCHĘ, PIASECZNO i do 12.00 17 stycznia osiągnął PYRY.

1 zmotoryzowany batalion rozpoznawczy o godz. 4.00 17 stycznia z rejonu MICHALINA maszerując przez OTWOCK, o 10.00 przeprawił się przez Wisłę w KARCZEWIE i po drodze JEZIORNA – KABATY – SŁUŻEWIEC – MOKOTÓW zajął obronę wzdłuż kolejki wąskotorowej na SŁUŻEWCU.

1 DP - O 4.00 17 stycznia wysłała jako Oddział Wydzielony 1 dywizjon artylerii pancernej z kompanią zwiadu, aby rozpoznać drogi marszu do PIASECZNA i WARSZAWY. Główne siły dywizji rozpoczęły marsz o godz. 8.00, omijając GÓRĘ KALWARIĘ, po drodze PIEKUT– CZAPLINEK – CENDROWICE –WOJCIECHOWICE– ŻABIENIEC, do 17.00 znalazły się w PIASECZNIE, a o 17.30 organizowały obronę na OKĘCIU.

3 DP -Na wskutek opóźnienia marszu na przeprawach przez Wisłę nie zajmowała rejonów wyjściowych do natarcia tylko maszerując w kolumnach pułkowych szosą GÓRA KALWARIA – PIASECZNO – WARSZAWA do godz. 12.00 osiągnęła płd. – zach. skraj stolicy.

4 DP - Wykonywała marsz przez GÓRĘ KALWARIĘ - JEZIORNĄ – WILANÓW omijając WARSZAWĘ od południa w nocy z 17/18 stycznia wyszła w rejon OŻAROWA.

Z działaniem 4 DP związana była 1 BAA, która w ślad za pułkami piechoty przegrupowała swoje dywizjony od godz. 12.00 17 stycznia przez MAGIEROWĄ WOLĘ – GÓRĘ KALWARIĘ – KONSTANCIN. Rozmieściła 1i 2 dywizjon w GÓRZE KALWARII, 3 dywizjon w KONSTANCINIE. W dniu 18 stycznia wyruszyła całością sił do BŁONIA. Przez GÓRĘ KALWARIĘ maszerowały również dywizjony 5 BAC, 2 BAH, 1 pułk moździerzy, 4 Brygada Artylerii Ppanc.

16 i 17 pułk obrony p/lot rozmieścił swoje środki w rejonie GÓRY KALWARII i bronił przepraw przez Wisłę, a 18 pułk ubezpieczał WSD 1 A w PIASECZNIE.

Opisane działania wojsk polskich upamiętnia obelisk posadowiony na skarpie przy drodze nr.50 urządzony przez środowisko żołnierzy 4 DP i odsłonięty w 1978r. Opiekę nad nim sprawowała jednostka wojskowa, a w dniu 16 stycznia odbywały się uroczystości wojskowe z udziałem młodzieży i mieszkańców miasta. Najczęściej był to Apel Poległych, podczas którego przypominano czyny bojowe żołnierzy4 DP i składano kwiaty oraz strzelano salwę honorową. Po rozwiązaniu jednostki pomnik stal się własnością miasta. Mimo, że niektóre środowiska, w ramach polityki historycznej robią wiele, aby zapomnieć o żołnierzach, którzy walczyli na wschodnim froncie i przynieśli wyzwolenie Narodowi umęczonemu okupacją hitlerowską, które obecnie nazywa się zniewoleniem i rozpoczęciem nowej okupacji sowieckiej, pod obeliskiem pojawiają się kwiaty i są zapalane znicze. Należy tym Odważnym wyrazić uznanie. Po 1989 roku pomnik był dewastowany ( przez NN osoby?) , połamano dwa miecze, skradziono mosiężną tablicę, skradziono maszty. Staraniem kombatantów 4 DP władze miejskie ufundowały tablicę marmurową, która trwa już kilka lat.

Wnikliwy czytelnik dopatrzy się wielu nieścisłości

Działania 4 DP przebiegały w dniu 16 stycznia 1945 r (nie 17) i wieczorem tego dnia wojska dywizji znalazły się w mieście. Dywizja nie forsowała Wisły, a pokonała ją po lodzie. Wojska nie walczyły, gdyż Niemcy rankiem tego dnia wyszli z miasta i bez walki oddali je przeciwnikowi. .Dywizja nie walczyła o Warszawę, gdyż17 stycznia ześrodkowała się w rejonie Ożarowa i poszła na zachód.

Co innego piszą w swoich pamiętnikach żołnierze 4 DP, a co innego przedstawia się publicznie.

O P R A C O W A Ł

Płk dypl w st spocz Jerzy W Ł O S I N S K I

 

Wykorzystałem książkę

Kazimierza SOBCZAKA

Wyzwolenie Warszawy”

 

 

 

ZESTAWIENIE ŚRODKÓW ARTYLERYJSKICH NA KIERUNKU GÓRY KALWARII

 

Lp

Nr

DGA

PGA

Dywizja

pułk

Szerokość  frontu na podstawach wyjściowych

Artyleria w

składzie

DGA i PGA

Działa wg kalibru

Moździerz

Razem

122 i 152 mm

76 mm

120  mm

 

1

DGA – 4

PGA –11

PGA - 12

4 DP

11 pp

12 pp

2,8 km

1,5 km

1,3 km

1 BAA – 1,2,3 da

da 6 pal, pułk bat moździerzy

dwa da 6 pal, pułk bat moździerzy

 

36

4

8

 

8

16

 

 

8

8

36

20

32

 

R A Z E M W 4 D Y W I Z J I P I E C H O T Y

48

24

16

88

2

DGA – 3

PGA – 7

PGA - 8

3 DP

7 pp

8 pp

2,5 km

1,3 km

1,2 km

5 BAC – 1,2,3 da, 1i3 da 3 pal

1 pułk m, pułk bat moździerzy

2 da 3 pal, pułk bat moździerzy

 

44

-

4

16

-

8

8

44

8

 

68

44

20

 

R A Z E M W 3 D Y W I Z J I P I E C H O T Y

48

24

60

132

 

3

 

 

DGA – 1

PGA – 1

PGA – 2

PGA – 3

1 DP

1 pp

2 pp

3 pp

 

2,7 km

-

1,4 km

1,3 km

2 BAH- 7,8,9 da

1 da 1 pal, pułk bat moździerzy

2 da 1 pal, pułk bat moździerzy

3 da 1 pal, pułk bat moździerzy

59

4

4

4

-

8

8

8

-

8

8

8

59

20

20

20

R A Z E M W 1 D Y W I Z J I P I E C H O T Y

71

24

24

11

 4

Razem środków artleryjskich na kierunku Góry Kalwarii

167

72

 100

 339

 

 POŁOŻENIE WOJSK 16 STYCZNIA  1945 ROKU

 

 

 POŁOZENIE WOJSK 17 STYCZNIA 1945 ROKU

 

 

 OBELISK NA SKARPIE

 

 

 TABLICA UPAMIĘTNIAJACA DZIAŁANIE  WOJSK 4 DYWIZJI PIECHOTY

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wszelkie prawa zastrzeżone © 2012 - Gmina Góra Kalwaria